naglowek

index alfabetyczny: A B C D E F G H I J K L Ł M N O P R S Ś T U W Z Ż

Dąb Szypułkowy

Dąb szypułkowy (Quercus robur L.) z rodziny bukowatych (Fagaceae), nazywany jest dębem pospolitym. Jest to drzewo o rozłożystej koronie, dorastające do 40 m wysokości. Kora na młodych gałązkach jest gładka, lśniąca, a na pniu - głęboko popękana. Skórzaste liście są w zarysie odwrotnie jajowate, nierówno zatokowo wrębne i opatrzone u nasady uszkami. Kwiaty są rozdzielnopłciowe, zebrane w kwiatostany, żeńskie mają długie szypułki stąd nazwa gatunkowa. Kwitnie w maju. Dąb szypułkowy jest również częstym elementem grądów.

ZASTOSOWANIE:

w medycynie ludowej odwar z kory lub sproszkowanych żołędzi jest stosowany przeciw wzdęciom, biegunkom i wrzodom żołądka. Kiedyś sądzono, że zapobiega moczeniu się. Zewnętrznie stosuje się go do płukania gardła w stanach zapalnych, do nasiadówek w hemoroidach. Dodany do kąpieli zapobiega nadmiernej potliwości (np. nóg). Zamiast surowca z dębu szypułkowego można użyć surowca z dębu bezszypułkowego elementu drzewostanów borów mieszanych.

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Dąbrówka Rozłogowa

Na podobnych stanowiskach, co wężymord niski, rośnie dąbrówka rozłogowa (Ajuga reptans L.)z rodziny jasnoto-watych-wargowych, nazywana czasem gądziel rozłogowa lub garlanka. Jest to bylina dorastająca do 30 cm wysokości. Ma łodygę wyprostowaną, czterokanciastą, z liśćmi górnymi naprzeciwległymi oraz dolnymi tworzącymi rozetę. Jasnoniebieskie kwiaty są zebrane (po 6-12)w nibyokółki. Kwitnie od kwietnia do czerwca.

ZASTOSOWANIE:

odwar z ziela stosuje się do przemywania ropiejących ran. Natomiast napar służy do nasiadówek przeciw hemoroidom.

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Driakiew Żółtawa

Driakiew żółtawa (Seabiosa ochroleuca L.) z rodziny szczeciowatych (Dipsacaceae), nazywana jest też driakiew podgryziona lub piotrusznik. Jest to bylina lub roślina dwuletnia o wzniesionej łodydze, dorastającej do 80 cm wysokości. Liście tworzą płonne różyczki i są lirowate. Łodygowe liście mogą też być lirowate, lecz częściej są pierzastosieczne, karbowane lub piłkowane. Żółtawobiałe kwiaty są skupione w dość duże główki. Kwitnie od lipca do października.

ZASTOSOWANIE:

odwar z korzeni służy do okładów w owrzodzeniach, a napar z kwiatów stosuje się przeciw bólom gardła.

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Drapacz Lekarski

Drapacz lekarski rośkina (Cnicus benedictus L.) z rodziny astrowatych złożonych (Asteraceae), nazywany jest czasem bernardynkiem, chabrem lekarskim lub karelą benedyktem. Jest to roczna roślina o rozgałęzionej łodydze, dorastającej do 40cm wysokości. Ma duże liście, osiągające długość 30 cm, a ich kształt jest lancetowaty. Na brzegu mają wcięcia lub ząbki. Żółte, rurkowate kwiaty są zebrane w duże koszyczki. Listki okrywy koszyczków są kolczaste. Kwitnie w lipcu i w sierpniu.

ZASTOSOWANIE:

odwar z ziela wpływa regulująco na czynności przewodu pokarmowego, działa przeciw zaparciom i marskości wątroby u alkoholików. Pobudza apetyt. Zwiększa wydalanie moczu. Wzmacnia osoby ogólnie osłabione, np. rekonwalescentów. Uzupełnia niedobory soli mineralnych.

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Drżączka Średnia

Drżączka średnia jako jedyna z pośród traw wykazuje właściwości lecznicze. Nazywana jest też łezkami Matki Boskiej, tanecznikiem lub trawą zajęczą. Jest to luźnokępkowa bylina dorastająca do 1m wysokości. Źdźbła ma gładkie, a liście na brzegach szorstkie. Fioletowo nabiegłe kioski, sercowate i bocznie spłaszczone, są zebrane w luźne, rozpierzchłe, piramidalne wiechy. Kwitnie w maju i czerwcu.

ZASTOSOWANIE:

napar z ziela ma zastosowanie w bólach pęcherza moczowego, a okłady z tego naparu w bólach oczu. Ziele dodawane do pokarmów pobudza popęd płciowy.

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Dymnica Pospolita

Dymnica pospolita (Fumaria officinalis L.) z rodziny makowatych (Papaveraceae) jest chwastem roślin okopowych. Czasem nazywa się ją dymnicą lekarską, dymówką, rutką polną, ptasią rutą, kokoryczą lekarską lub kokoryczkiem lekarskim. Jest ona rośliną jednoroczną o gałęzistej łodydze, dorastającej do 30 cm wysokości. Cała roślina jest pokryta sinawym nalotem. Liście są pierzastosieczne, o odcinkach liściowych równowąsko lancetowatych. Drobne, różowo-purpurowe kwiaty mają ostrogę i są zebrane w groniaste kwiatostany. Kwitnie od maja do października.

ZASTOSOWANIE:

napar z ziela pobudza apetyt i usprawnia czynności przewodu pokarmowego. Jest stosowany w zaburzeniach wydzielania żółci, schorzeniach wątroby i kamicy pęcherzyka żółciowego. W ludowej medycynie był stosowany w gruźlicy skóry, liszajach i egzemach. Odwar z ziela miał wykazywać działanie przeciwnowotworowe. Działa ogólnie wzmacniająco. Przy stosowaniu tego surowca należy być ostrożnym, ponieważ dymnica jest rośliną trującą.

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Dynia Zwyczajna

Również w ogrodach, czasem na polach, jest uprawiana dynia zwyczajna (Cucurbita pepo L.) z rodziny dyniowatych (Cucurbitaceae). Jest to roślina jednoroczna o płożących się pędach, dorastających do 10 m długości. Bardzo duże liście są sercowate, szorstkie, z kłującymi włoskami, 5-klapowe, z ostrymi klapami. Kwiaty są rozdzielnopłciowe; żeńskie duże, żółte o kształcie kielichowatym. Kwitnie od czerwca do września.

ZASTOSOWANIE:

spożywane świeże nasiona działają przeciw robaczycom szczególnie u dzieci, u mężczyzn zapobiegają schorzeniom gruczołu krokowego. Prawdopodobne jest też działanie przeciwnowotworowe. Miąższ owoców ma wysokie wartości odżywcze.

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Dyptam Jesionolistny

Podobnie ochronie podlega gatunek występujący bardzo rzadko w borach sosnowych południowej części niżu. Jest to dyptam jesionolistny (Dictamnus albus L.) z rodziny rutowatych (Rutaceae), nazywany też gorejącym krzakiem, bylina o wyprostowanej łodydze dorastającej do 120 cm wysokości. Nieparzysto pierzaste liście o listkach jajowatych lub lancetowatych. Są one na brzegu drobno ząbkowane i przypominają liście jesionu stąd nazwa gatunkowa. Biało różowe kwiaty mają purpurowe żyłkowanie i grzbiecistą symetrię. Zebrane w wydłużone, skąpokwiatowe grona umieszczone są na szczycie pędu. Kwitnie od maja do lipca.

ZASTOSOWANIE:

spożywane świeże nasiona działają przeciw robaczycom szczególnie u dzieci, u mężczyzn zapobiegają schorzeniom gruczołu krokowego. Prawdopodobne jest też działanie przeciwnowotworowe. Miąższ owoców ma wysokie wartości odżywcze.

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Dziewanna Drobnokwiatowa

Należy do rodziny trędownikowatych (Scrophulariaceae). Jest ona rośliną jednoroczną o nierozgałęzionym pędzie, dorastającym do 2 m wysokości. Całą roślinę pokrywa żółtawy lub białawy kutner gwiazdkowatych włosków. Liście mają różny kształt wzdłuż łodygi: dolne są odwrotnie podługowato jajowate, wyższe podługowate lub lancetowate. Są one siedzące i zbiegają wzdłuż międzywęźli dlatego łodyga jest oskrzydlona. Drobne (do 2 cm średnicy), żółte kwiaty są ustawione na głównej osi kwiatostanu w pęczkach po 2-5. Kwitnie od lipca do września.

ZASTOSOWANIE:

napar z kwiatów jest skuteczny w nieżytach górnych dróg oddechowych, astmie i duszności. Różnice morfologiczne między tymi dwoma gatunkami tkwią w szczegółach budowy kwiatów: u dziewanny drobnokwiatowej nitki dwu dłuższych pręcików są około cztery razy dłuższe od krótko zbiegających pylników. Różna jest też wielkość kwiatów: u pierwszej są one o średnicy co najwyżej 2 cm, a u drugiej mają one średnicę 3-5 cm.

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Dziewanna Wielokwiatowa

Ciepłe i suche miejsca to siedlisko dziewanny wielokwiatowej z rodziny trędownikowatych. Inne jej nazwy to: dziewanna podobna, dziewanna lekarska, dziewizna, gorzygrot, kędzierzawica leśna, kędzierzawka polna, szabla. Jest to roślina dwuletnia o wyprostowanej, oskrzydlonej łodydze, pokrytej gęsto żółtawymi kutnerowatymi włoskami i dorastająca do 2m wysokości. Liście są karbowane, eliptyczne lub jajowate, krótkoogonkowe lub siedzące. Żółte kwiaty są ustawione w pęczkach po 2-5 na głównej osi kwiatostanowej. Kwitnie w lipcu i sierpniu.

ZASTOSOWANIE:

napar z kwiatów działa wykrztuśnie i przeciwgorączkowo. Odwar z ziela służy do płukania gardła. Sok z ziela stosuje się do przemywania oczu w stanach zapalnych. Okłady ze świeżych liści łagodzą bóle stawowe w reumatyzmie.

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Dziewięćsił Bezłodygowy

Rośnie na suchych łąkach górskich, czasem na niżu. Zwany też dziewięćsiłem przyziemnym, dziewięćsiłem niskim, dziewięćsiłem białym, dziewięćsiłem bezprętowym, dziewięciornikiem, ostem, osetkiem, pchącem, rozetkiem, kąsiną, kęsiną niską, karolinkiem, zajęczą rzepą lub złotogłowem. Jest to bylina nie wytwarzająca łodygi, lecz tylko rozetę liści, które są przerywano pierzastosieczne, z głębokimi, ząbkowanymi wcięciami, zakończonymi kolcami. Kwiaty są zebrane w duże do 15 średnicy rozwarte koszyczki. Promienie okrywy koszyczków są srebrnobiałe, a łuski okrywy mają na brzegu gałęziste kolce. Kwitnie w sierpniu i wrześniu. Roślina jest pod prawną ochroną.

ZASTOSOWANIE:

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Dzięgiel Leśny

Rośnie dzięgiel leśny rośnie często w sąsiedztwie krwiościągu. Czasem nazywa się go dzięgiel swojski, dzięgiel pospolity lub litwor leśny. Jest to bylina o łodydze delikatnie bruzdowanej, dorastającej do 1,5m wysokości. Liście są potrójnie pierzaste, o rozdętych pochwach. Białe lub czerwonawe kwiaty są zebrane w wieloszypułkowe baldachy. Kwitnie od lipca do września.

ZASTOSOWANIE:

odwar z ziela służy do nacierania nóg w podagrze (dna), do nacierania w stanach zapalnych korzonków nerwowych i w bólach reumatycznych. Działa wzmacniająco. Jest stosowany jako dodatek do kąpieli przy ogólnym osłabieniu. Napar z korzeni i liści jest używany w zatruciach pokarmowych i do płukania gardła.

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Dziurawiec Zwyczajny

Typowym elementem muraw piaskowych jest dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum L.) z rodziny dziurawcowatych (Guttiferae). Nazywa się go czasem: ziele św. Jana, przestrzelon, świętojańskie ziele, krzyżowe ziele, dzwonki Panny Marii, arlika, obieżyświat, Boże krewki, dzwoneczki, dzwoniec, dzwonek czerwony, wrzosowiec, zwierzbój. Jest to bylina o czterokanciastej, wzniesionej łodydze, w górze gałęzistej, dorastającej do 60 cm wysokości. Liście podługowate lub podłużnie jajowate, naprzeciwległe, oglądane pod światło wyglądają jak podziurkowane stąd pochodzi nazwa tej rośliny. Złocistożółte kwiaty są zebrane w gęste, szczytowe, wielokwiatowe kwiatostany. Kwitnie od czerwca do sierpnia. Gatunek ten jest bardzo zmienny pod względem morfologicznym. Obejmuje 4 odmiany a każda z nich ma jeszcze różne formy. Główne różnice wyrażają się w kształtach liści, wielkości kwiatów oraz wielkości kwiatostanów. Pewne różnice można zaobserwować na nasionach. Jednak wartość lecznicza tych taksonów jest taka sama.

ZASTOSOWANIE:

napar z ziela jest stosowany w schorzeniach wątroby, nieżytach żołądka i jelit, przeciw biegunkom, w zaburzeniach przemiany materii, braku apetytu, przeciw bolesnym menstruacjom, przeciw bólom głowy. W tym celu można też używać soku wyciśniętego ze świeżego ziela. Zewnętrznie: nalewka alkoholowa z ziela służy do wcierania przy bólach stawów i korzonków nerwowych. Napar z ziela dodany do kąpieli działa uspokajająco i przeciwbólo. Wewnętrznie stosuje się też wyciąg olejowy.

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

© 2008 xhtml labor
kontakt: xhtml labor