naglowek

index alfabetyczny: A B C D E F G H I J K L Ł M N O P R S Ś T U W Z Ż

Macierzanka Piaskowa

Macierzanka piaskowa (Tbymus serpyllum L. em. Fr.) z rodziny bobowatych-motylkowatych (Fabaceae), mająca również nazwy: macierzanka pospolita, cząberek, tymianek wąsko-listny lub dzięcielnica. Jest to pół-krzew, tworzący płożącymi się pędami gęste, zbite darnie. Łodygi rosną szereg lat na długość i ukorzeniają się. Liście są drobne i mają kształt równowąsko lancetowaty. Purpurowe kwiaty są zebrane w główkowate kwiatostany. Kwitnie od czerwca do września.

ZASTOSOWANIE:

napar z ziela działa bakteriobójczo. Kąpiele z dodatkiem tego naparu działają ogólnie wzmacniająco i uspokajająco. Są stosowane u dzieci chorowitych i słabo rozwijających się. Działają też w schorzeniach dróg oddechowych. Zewnętrznie jako płukanka.

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Majeranek Ogrodowy

Od dawna uprawianą rośliną ogrodową jest majeranek ogrodowy (Organum majoranum L., syn.: Majorana hortensis Moench) z rodziny jasnotowatych-wargowych (Lamiaceae). Jest roślina jednoroczną, której część pędów drewnieją. Łodygi są wyprostowane i silnie gałęziste. Zielone części rośliny są filcowato owłosione. Całobrzegie liście mają kształt łopatkowaty i na pędzie tworzą krótkie międzywęźla. Drobne, białe lub lila kwiaty są zebrane w szczytowe kłosowate główki. Kwitnie od czerwca do września.

ZASTOSOWANIE:

napar z kwiatów lub ziela bywa stosowany przeciwko bólom jelitowo-żołądkowym. Ziele jest przyprawą kuchenną.

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Mak Polny

Dość pospolitym chwastem, występującym w zbożach, szczególnie ozimych, a zwłaszcza pszenicy, jest mak polny (Papaver rhoeas L.)z rodziny makowatych (Papaveraceae), nazywany też maczkiem lub makiem dzikim, albo makiem zajęczym. Jest rośliną roczną o łodydze i liściach pokrytych długimi, odstającymi włoskami. Liście są pojedynczo lub podwójnie pierzastowrębne, a odcinki są podługowate lub lancetowate, na brzegu ząbkowane. Kwiaty o purpurowych lub brudnoczerwonych, okrągławych płatkach, mają w nasadzie zwykle czarną plamkę. Owocem jest torebka o kształcie kulistym lub jajowatym. Kwitnie od maja do sierpnia.

ZASTOSOWANIE:

odwar z kwiatów stosuje się w nieżytach gardła, chrypkach, uporczywym kaszlu, działa uspokajająco przy nadmiernej pobudliwości i bezsenności. Zewnętrznie: do płukania w zapaleniu dziąseł, do okładów w zapaleniu powiek i spojówek.

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Malina Właściwa

Na zrębach i innych miejscach nasłonecznionych w borach sosnowych rośnie malina właściwa (Rubus idaeus h) z rodziny różowatych (Rosaceae), zwana czasem maliniakiem. Jest to krzew o jasnobrunatnej korze, dorastający do 2m wysokości. Pędy ma łukowato wygięte, tylko w dolnej części okryte słabymi, szczecinkowatymi kolcami. Liście trój, pięcio i siedmiolistkowe, pierzastozłożone. Białe kwiaty są zebrane w baldachogroniaste kwiatostany. Liczne, skupione obok siebie owoce tworzą aromatyczny, czerwony owoc zbiorowy. Kwitnie w maju i czerwcu.

ZASTOSOWANIE:

odwar z suszonych owoców lub z młodych, drobno pociętych pędów działa napotnie, przeciwgrypowo, stosowany jest w przeziębieniach. Odwar z pędów zimowych ma działa me przeciwkaszlowe.

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Marchew Zwyczajna

Na łąkach rośnie też marchew zwyczajna (Daucus carota L.) z rodziny selerowatych-baldaszkowatych (Apiaceae), nazywana też marchwią ogrodową, karotką lub ptasim gniazdem. Jest rośliną dwuletnią o pędach dorastających do 1 m wysokości. Liście mają kształt podługowaty i są dwu-trzykrotnie pierzaste o zaostrzonych odcinkach. Drobne, białe kwiaty tworzą baldachy złożone. Kwitnie od czerwca do września.

ZASTOSOWANIE:

napar z owoców działa moczopędnie i ma zastosowanie w kamicy żółciowej i moczowej. Korzeń pieczony i zjadany na noc zwiększa wydzielanie mleka u karmiących kobiet. Sok z korzenia działa wzmacniająco, uzupełnia brak potasu, jest używany w schorzeniach gruczołu krokowego. Uważnego czytelnika zdziwi z pewnością umieszczenie marchwi wśród roślin łąkowych, a nie uprawianych w ogrodach lub jako pastewne na polach. Istotnie, marchew jest bardzo starą rośliną uprawną. Ma ona i dziś duże znaczenie jako popularne warzywo. Jednak opis i działanie dotyczy roślin dziko rosnących niemal w całej Europie i Azji Południowej. Różnią się one od uprawnych korzeniem żółtym lub czasem białym..

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Marchewnik Anyżowy

Na łąkach, położonych nad potokami w Sudetach Środkowych, rośnie marchewnik anyżowy (Myrrhis odorata) z rodziny selerowatych-baldaszkowatych. Jest to bylina o dętej, odstająco owłosionej łodydze, dorastającej do 1 m wysokości. Owłosione, dwu-lub trzykrotnie pierzaste liście mają odcinki jajowatolancetowate, brzegiem ząbkowane. Białe, nieduże kwiaty są zebrane w baldachy. Kwitnie od maja do lipca.

ZASTOSOWANIE:

napar z ziela obniża ciśnienie krwi, działa moczopędnie.

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Marzanka Wonna

W buczynie górskiej wśród runa można spotkać marzankę wonną z rodziny marzanowatych (Rubiaceae). Jest to bylina o cienkich, pełzających kłączach i wyprostowanej, czterokanciastej łodydze, dorastającej do 60 cm wysokości. Lancetowate liście z drobnymi zadziorami są zebrane w okółki. Drobne, wonne, białe kwiaty są zebrane w szczytowe podbaldachy. Kwitnie od czerwca do sierpnia. Jest pod częściową prawną ochroną.

ZASTOSOWANIE:

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Marzymięta Grzebieniasta

Rośliną ruderalną dość rzadko spotykaną jest marzymięta grzebieniasta (Elsholtzia patrini (Lepechin) Garke) z rodziny jasnotowatych-wargowych (Lamiaceae), nazywana czasem marzymięta jednostronną. Jest to roślina jednoroczna o nieznacznie owłosionej, gałązistej łodydze, dorastającej do 50 cm wysokości. Ogonkowe liście mają kształt jajowaty lub podługowaty i są na brzegu piłkowane. Drobne, różowe kwiaty są zebrane w szczytowe, gęste, jednostronne nibykłosy. Kwitnie od czerwca do sierpnia.

ZASTOSOWANIE:

napar z ziela znajdował zastosowanie w ginekologii.

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Mącznica Lekarska

Na miejscach nasłonecznionych, w borach sosnowych rośnie mącznica lekarska z rodziny wrzosowatych (Ericaceae), nazywana też mącznicą garbarską, niedźwiedzimi jagodami, niedźwiedzim gronem, niedźwiedzimi uszkami, chrościną, chróściną lub muczelnikiem. Jest to krzewinka o pędach ścielących się, dochodzących do 1,5 m długości. Liście są odwrotnie jajowate, brzegiem omszone, skórzaste, zimnozielone. Białe lub jasnoróżowe kwiaty są zebrane po kilka w zwisające grona. Kwitnie w maju i czerwcu. Gatunek jest pod prawną ochroną.

ZASTOSOWANIE:

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Melisa Lekarska

W ogrodach, a także na polach, bywa uprawiana melisa lekarska ( Melissa officinalis L.) z rodziny jasnotowatych-wargowych (Lamiaceae). Inne jej nazwy to: rojownik lekarski, rajownik, matecznik, pszczelnik, cząber, matcze ziele, miodownik, miodunka, starzyszek, storzyszek. Jest to bylina o gałęzistej, szaro owłosionej łodydze, dorastającej do 1 m wysokości i wydzielającej silny, cytrynowy zapach. Liście stoją naprzeciwlegle, dolne są sercowato jajowate, górne jajowate, na brzegu grubo karbowano-ząbkowane. Różowe lub białawe kwiaty są zebrane w nibyokółki. Kwitnie w lipcu i sierpniu.

ZASTOSOWANIE:

napar z liści lub ziela stosuje się w nerwicach, migrenach, stresach, bólach głowy, zębów i uszu, przy zawrotach głowy. Można też stosować wyciąg z liści jako środek uspakajający ("dobry sen") i przeciwwymiotny. Jest środkiem zwiększającym ilość pokarmu u karmiących matek.

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Miechunka Rozdęta

Na suchych, kamienistych, południowych stokach lub w zaroślach o podobnym siedlisku rośnie miechunka rozdęta (Physa-lis alkekengi L.) z rodziny psiankowatych (Solanaceae). Z uwagi na jej dekoracyjność w okresie jesiennym, miechunka bywa hodowana w ogrodach. Jest to bylina o pędzie wyprostowanym lub pokładającym się. Gałązista łodyga ma tępe kanty. Liście jajowate, całobrzegie i na szczycie zaostrzone. Czasem są zatokowo ząbkowane. Brudnobiałe kwiaty zwisają pojedynczo na łodydze. Kielich w czasie owocowania rozrasta się i przybiera barwę cynobrowoczerwoną. Kwitnie w maju i czerwcu.

ZASTOSOWANIE:

odwar z ziela działa silnie moczopędnie, rozpuszcza kamienie nerkowe. Sok z jagód lub same jagody zapobiegają powstawaniu kamieni nerkowych, szczególnie szczawianowych. Napar z kielichów przyspiesza regenerację naskórka.

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Mierznica Czarna

Na miejscach ruderalnych, szczególnie we wsiach, rośnie mierznica czarna z rodziny jasnotowatych-wargowych (Lamiaceae). Czasem nazywa się ją szanta czarna lub bezząb. Jest to bylina o niemiłej woni, łodydze owłosionej, dorastającej do 1,5 m wysokości. Sercowato okrągławe lub jajowate liście stoją na łodydze naprzeciwlegle i są grubo karbowane lub piłkowane. Jasnożółte kwiaty są zebrane w gęste, wielokwiatowe nibyokółki. Kwitnie od lipca do października.

ZASTOSOWANIE:

okłady z naparu z ziela mają działanie przeciwbólowe. Napar ten można też pić, ponieważ reguluje poziom kwasu moczowego we krwi. Ma także zastosowanie w stanach nerwicowych.

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Mięta Pieprzowa

Mięta pieprzowa (Mentha piperita L.) z rodziny jasnotowatych-wargowych (Lamiaceae) jest hodowana w ogrodach i na plantacjach. Inne jej nazwy to: miętkiew, miętkiewa, hokbada, kędzierzawiec, mintek. Jest byliną wytwarzającą liczne łodygi, które rozgałęziają się silnie od nasady i dorastają do 1 m wysokości. Krótko ogonkowe liście mają kształt jajowato podługowaty i są brzegiem ostro piłkowane. Drobne, różowe lub bladofioletowe kwiaty są zebrane w gęste, walcowate niby-kłosy. Kwitnie od maja do sierpnia.

ZASTOSOWANIE:

napar z liści lub ziela stosuje się w bólach żołądka, niestrawnościach, nieżytach żołądka i jelit, schorzeniach wątroby, serca i układu nerwowego. Napar ten działa ogólnie wzmacniająco, a zmieszany z sokiem cytrynowym działa przeciwkrwotocznie. Kąpiele z dodatkiem tego naparu działają przeciwreumatycznie i uspokajająco.

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Miłek Wiosenny

Miłek wiosenny (Adonis vernalis L.) z rodziny jaskrowatych. Jest to bylina o licznych pędach tworzących jak gdyby kępy, duże cytrynowożółte kwiaty rozwijają się wczesną wiosną i są heliotropowe, czyli wrażliwe na bodźce świetlne. Pod ich wpływem wyginają szypułki kwiatowe w kierunku promieni słonecznych. Liście są wielokrotnie podzielone na równowąskie odcinki. Roślina jest pod prawną ochroną silnie trująca.

ZASTOSOWANIE:

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Miłorząb Dwuklapowy

Święte drzewo Chin, Japonii i Korei, sadzone tam wokół świątyń, to hodowany u nas czasem w południowej Polsce miłorząb dwuklapowy (Girtkgo biloba L.) z rodziny miłorzębowatych (Ginhgoaceae), zwany też miłorzębem chińskim lub japońskim. Jest drzewem dorastającym do 30-40 m wysokości i do 4,5 m obwodu pnia.Pędy są zróżnicowane na długo i krótkopędy. Wachlarzykowate liście, z wcięciem na szczycie, są ułożone na długopędach skrętolegle, a na krótkopędach skupione po kilka dookoła pęczka. Mają one nerwację dichotomiczną i opadają na jesieni przyjmując piękną, złocistą barwę. Kwiaty są rozdzielnopłciowe, a drzewa dwupienne. Kwiaty męskie są zebrane w niewielkie kotki, wyrastające na krótkopędach z kątów liści. Zalążki kwiatów żeńskich są osadzone parami na długich, cienkich szypułkach, rozszerzanych na końcach i wyrastających również z Kątów liści na krótkopędach. Nasienie jest umieszczone w mięsistej osnówce, przypominającej żółtą śliwkę, przejrzałe wydzielają cuchnący zapach.

ZASTOSOWANIE:

nalewka alkoholowa z liści działa rozkurczowo, jest też stosowana w zaburzeniach układu krążenia i przeciw żylakom. Nalewka z nibyowoców ułatwia trawienie i zmniejsza skutki nadużywania alkoholu.

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Miodunka Plamista

Jest to bylina dorastająca do 30 cm wysokości, w całości szorstko owłosiona. Liście ma różne: odziomkowe są długoogonkowe i szeroko jajowate, z wierzchu białawoplamiste, a łodygowe siedzące, lancetowate. Kwiaty są zebrane w szczytowe kwiatostany i mają w pierwszym okresie kwitnienia barwę czerwoną, później niebieskawą do fioletowej. Kwitnie od marca do maja.

ZASTOSOWANIE:

napar z liści jest stosowany w nieżytach górnych dróg oddechowych i stanach zapalnych oskrzeli. Działa lekko moczopędnie.

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Mniszek Pospolity

Piękny koloryt nadaje łąkom i pastwiskom kwitnący w maju i czerwcu mniszek pospolity z rodziny astrowatych złożonych (Asteraceae), mający wiele innych nazw regionalnych: świni mlecz, mlecz lekarski, brodawnik mieczowaty, dmuchawiec, lwi ząb, wilczy ząb, pępawa, wołowe oczy, wole oczy, bole oczy, męska stałość, mlecznica lub mleczaj. Jest to bylina o silnym, wrzecionowatym korzeniu, wytwarzająca rozetę bezogonowych, żywozielonych liści z różnymi wcięciami. Obłe łodygi, wewnątrz puste, dźwigają na szczycie żółte kwiaty zebrane w duże koszyczki.

ZASTOSOWANIE:

napar z kwiatów lub ziela działa w schorzeniach naczyń krwionośnych, łagodzi bóle wątroby i działa żółciopędnie. Działa też w zazębieniach, napar z kwiatów lub syrop z nich leczy kaszel. Napar ze sproszkowanego korzenia wykazuje działanie uspokajające, podobne działanie ma sok z ziela zalany winem. Ziele zjadane w postaci surówki powoduje lepsze ukrwienie układu trawiennego i poprawia jego prace.

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Modrzew Europejski

Modrzew europejski z rodziny sosnowatych (Pinaceae) jest drzewem o popielatej, głęboko pękającej korze. Zielone szpilki są zebrane na starszych częściach rośliny w krótkopędy. Na żółtych długopędach rocznych szpilki są ustawione skrętolegle, opadają na zimę.

ZASTOSOWANIE:

wyciąg alkoholowy z liści działa przeciwzapalnie i moczopędnie.

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Mydlnica Lekarska

Jeżeli w łęgach pojawiają się miejsca ze stojącą wodą, wówczas na ich brzegach pojawi się mydlnica lekarska (Saponaria officinalis L.) z rodziny goździkowatych (Catyophyllaceae), nazywana też: mydlnikiem, mydlnikowym korzeniem lub mydłownikiem. Jest to bylina o walcowatym kłączu, dorastająca do 80 cm wysokości. Jajowato lancetowate liście stoją na łodydze naprzeciwległe. Różowawe lub białawe kwiaty są zebrane w dwuramienne wierzchotki tworzące krótkie grona. Kwitnie od czerwca do września.

ZASTOSOWANIE:

odwar z kłącza stosuje się w chorobach wątroby i zaparciach oraz w nieżytach górnych dróg oddechowych i kokluszu u dzieci. Służy do nacierania głowy przy łupieżu i łojotoku. Zapobiega wypadaniu włosów.

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

© 2008 xhtml labor
kontakt: xhtml labor