naglowek

index alfabetyczny: A B C D E F G H I J K L Ł M N O P R S Ś T U W Z Ż

Rabarbar Lekarski

Do znanych roślin ogrodowych, uprawianych przez doświadczonych plantatorów należy rabarbar lekarski (Rhtum officinale Bail.) z rodziny rdestowatych (Polygonaetat), nazywany czasem rzewieniem lekarskim lub rambarbarem. Jest to bylina o grubym kłączu, której łodyga dorasta do 3m wysokości. Bardzo duże liście, których średnica może osiągnąć 90cm, są 3-7-płatowe. Zielonkawe, drobne i liczne kwiaty są zebrane w wiechowaty, duży kwiatostan. Kwitnie w czerwcu. Często są uprawiane: rabarbar ogrodowy, zwany też zwyczajnym (Rheum rhaponticum L.) i rabarbar kędzierzawy (Rheum undulatum L.). Ich ogonki liściowe służą zwłaszcza na wiosnę do celów kulinarnych.

ZASTOSOWANIE:

Do znanych roślin ogrodowych, uprawianych przez doświadczonych plantatorów należy rabarbar lekarski (Rhtum officinale Bail.) z rodziny rdestowatych (Polygonaetat), nazywany czasem rzewieniem lekarskim lub rambarbarem. Jest to bylina o grubym kłączu, której łodyga dorasta do 3m wysokości. Bardzo duże liście, których średnica może osiągnąć 90cm, są 3-7-płatowe. Zielonkawe, drobne i liczne kwiaty są zebrane w wiechowaty, duży kwiatostan. Kwitnie w czerwcu. Często są uprawiane: rabarbar ogrodowy, zwany też zwyczajnym (Rheum rhaponticum L.) i rabarbar kędzierzawy (Rheum undulatum L.). Ich ogonki liściowe służą zwłaszcza na wiosnę do celów kulinarnych.

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Rdest Ostrogorzki

Nazywany jest inaczej pieprzem polnym lub pieprzem wodnym. Jest to roślina jednoroczna o łodydze wyprostowanej, dorastającej do 60cm wysokości. Lancetowate liście oddzielają się od pochew (gatek) w dolnej ich części. Są one na szczycie zaostrzone i na brzegu nieco orzęsione. Drobne, zielone kwiaty czasem czerwonawe są zebrane w kwiatostany, w dolnej części ulistnione, a górą zaopatrzone w pochwiaste podsadki. Kwitnie od lipca do października.

ZASTOSOWANIE:

nalewka alkoholowa z ziela działa uszczelniająco na naczynia krwionośne i przeciwkrwotocznie.

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Rdest Ptasi

Jest przedstawicielem zbiorowisk dywanowych z rodziny rdestowatych (Polygonaceae). Inne jego nazwy to: wróble języczki, drutowiec, świńska trawa, podróżnik i bzdzirst. Jest to roślina jedno lub dwuletnia o łodydze często rozesłanej lub podnoszącej się. Wówczas taki pęd może osiągnąć wysokość 50cm. Liście są drobne, eliptyczne, czasem różnej wielkości. Drobne, białawe lub czerwono-zielonawe kwiaty są zebrane po kilka w pachwinach liści. Kwitnie od czerwca do października.

ZASTOSOWANIE:

napar z ziela działa moczopędnie, jest stosowany w schorzeniach nerek i zapaleniu pęcherza moczowego.

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Rdest Wężownik

W miejscach wilgotnych lub nawet zatorfionych na żyznych łąkach rośnie rdest wężownik (Polygonutn bistorta L.) z rodziny rdestowatych (Polygonaceae), nazywany też rdestem łąkowym, żmijowym korzeniem, raczkami, Taczkowymi szyjkami lub wężownikiem. Jest to bylina o grubych, wygiętych kłączach. Wyprostowana łodyga dorasta do 1m wysokości. Jajowato lancetowate liście są na brzegu faliste, a różowe kwiaty są zebrane w gruby, kłosowaty kwiatostan. Kwitnie w lipcu i sierpniu.

ZASTOSOWANIE:

odwar z kłącza jest stosowany w ostrych i przewlekłych biegunkach, a odwar z ziela działa skutecznie w krwotokach wewnętrznych. Zewnętrznie jest stosowany do przemywania ran i owrzodzeń.

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Robinia Akacjowa

Na rożnych siedliskach gradowych i nie tylko gradowych rośnie robinia akacjowa (Robinia pseudoacacia L.) z rodziny bobowatych-motylkowatych (Fabaceae),nazywana czasem grochodrzew, robinia pospolita, grochowiec biały, grochownik, groszek syberyjski, akacja biała lub fałszywa. Jest to drzewo o brunatnej, popękanej korze, dorastające do 20 m wysokości. Młode gałązki mają korę lśniącą, czerwonobrunatną. Liście są nieparzystopierzaste, o listkach eliptycznych lub jajowatych. Przylistki są przekształcone w ciernie. Białe wonne kwiaty tworzą zwisie grona. Kwitnie w maju i czerwcu.

ZASTOSOWANIE:

napar z kwiatów działa wzmacniająco, jest pomocny w reumatyzmie i działa moczopędnie.

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Rojnik Murowy

Rojnika murowego nazywanego bywa też rojnikiem pospolitym. Najczęściej występuje on na murach i skalniakach, gdzie został posadzony. Jest byliną wytwarzającą ciemnozielone, rozwarte rozetki złożone z odwrotnie jajowatych, podługowatych liści. Średnica rozetki może wynosić 10cm. Pędy kwiatowe wyrastają z tych rozetek i osiągają wysokość 25cm. Drobne, brudnoróżowe kwiaty mają ciemne smużki i zielonawe prążki na grzbiecie. Kwitnie od lipca do września. Na stanowiskach naturalnych podlega prawnej ochronie!.

ZASTOSOWANIE:

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Rokitnik Zwyczajny

Na wydmach nadmorskich są często utworzone zarośla z krzewów rokitnika zwyczajnego (Hippophae rhatnnoides L.) z rodziny oliwnikowatych (Elaeagnaceae), zwanego także rokitnikiem pospolitym lub oblepichą. Jest to ciernisty krzew lub niewielkie, do 9m wysokie, drzewo, tworzące odrosty korzeniowe. Jego kora jest szara, a liście wąskolancetowate, bezogonkowe, szarozielone, od spodu białe. Rokitnik jest dwupienny. Drobne, żółtawe kwiaty rozwijają się przed wytworzeniem liści. Kwitnie w marcu lub kwietniu. Tworzy kuliste, żółte lub pomarańczowe owoce. Gatunek ten rośnie także w głębi kraju - nad brzegami rzek i jezior. Gałęzie okazów żeńskich, obsypanych owocami, uginają się często aż do ziemi.

ZASTOSOWANIE:

dojrzałe owoce lub ich przetwory są środkiem dietetycznym i ogólnie wzmacniającym. Mają zastosowanie w schorzeniach żołądkowych, m.in. działają przeciw przewlekłym zaparciom. Również jako środek osłonowy przeciw promieniowaniu jonizującemu. Wywar z kory działa słabo przeczyszcza-ąca. W dawnych czasach wykorzystywano ekstrakt z kory do produkcji barwników: z ługami tworzył barwę żółtą, a z kwasami czerwoną.

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Rosiczki

Rosną wyłącznie na torfowiskach. Są to niewielkie byliny, wytwarzające rozety liści i bezlistne pędy kwiatowe dorastające do 10cm wysokości. Liście o różnym kształcie od kolistego po wąsko łopatkowaty w zależności od gatunku pokryte są z wierzchu i po brzegach czerwonymi, tarczowatymi gruczołami. Drobne, białe kwiaty są zebrane w pozorne grona. Kwitnie od czerwca do września. Są to rośliny owadożerne. Wszystkie gatunki rosiczek są pod prawną ochroną.

ZASTOSOWANIE:

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Rozchodnik Ostry

Można go spotkać na murawach, ale znacznie częściej na miejscach kamienistych, np. na nasypach kolejowych, na luźno ułożonych murach. Jest to bylina z płożącymi i zakorzeniającymi się pędami, dorastającymi do 15 cm długości. Pędy płonne są gęsto ulistnione krótkimi, szeroko jajowatymi, zwężającymi się od nasady ku wierzchołkowi liśćmi. Żółte kwiaty, stojące na rzadko ulistnionych pędach, są zebrane w wielokwiatowe podbaldachy. Kwitnie od maja do lipca.

ZASTOSOWANIE:

wyciąg alkoholowy z ziela lub świeże, zmiażdżone ziele zjadane jako sałatka obniża ciśnienie krwi, a zastosowane zewnętrznie leczy trudno gojące się rany. Jest też stosowany do usuwania piegów i brodawek.

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Rozmaryn Lekarski

Uprawiany przede wszystkim w krajach śródziemnomorskich. Znany już w starożytności jako przyprawa o gorzkim, palącym smaku.

ZASTOSOWANIE:

wlecznictwie zastosowanie znalazły liście z których sporządza się wywary oraz pozyskuje olejek. Wywar z liści rozmarynu działa wzmacniająco na żołądek. Olejek stosuje się w bólach mięśni, korzonków i w przypadku gośćca stawowego.

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Róża Dzika

Róża dzika (Rosa canina L.) z rodziny różowatych (Rosaceae), jest bardzo częstym składnikiem zakrzaczeń. Nazywa się ją czasem różą pospolitą, różą polną, różą głogową, różą cierniową, szypszyną, nieszpułkami, głogiem pospolitym, babichą, kostropestem, psią różą lub spikspykiem. Jest to krzew o silnych, łukowato zakrzywionych kolcach, dorastający do 1,5m wysokości. W niektórych przypadkach, kiedy ma możliwości wspinania się na podporach, może osiągnąć wysokość kilku metrów. Gałęzie są łukowato odgięte ku ziemi. Liście są 5-7 listkowe, o listkach ostro ząbkowanych. Różowe lub czasem białawe kwiaty stoją pojedynczo bądź są zebrane w wielokwiatowe kwiatostany. Kwitnie od maja do lipca. W naszym kraju rośnie kilka gatunków bardzo podobnych do róży dzikiej. Są to: róża płotowa (Rosa corymbifera), róża skórzasta (Rosa coriifolia) i róża sina (Rosa glauca). Działanie lecznicze tych roślin jest podobne do działania róży dzikiej.

ZASTOSOWANIE:

odwar z liści stosuje się przy kurczowych bólach żołądka, schorzeniach wątroby i pęcherzyka żółciowego, biegunkach. Odwar z owoców jest lekiem wykrztuśnym, stosuje się go w nieżytach jamy ustnej i gardła. Ponadto działa moczopędnie. Ma zastosowanie w kamicy nerkowej oraz schorzeniach nerek i pęcherza moczowego. Syropy i powidła z owoców działają ogólnie wzmacniająco, a także przeciw robaczycom. Owoce służą do produkcji win, a w niektórych regionach kraju gotuje się z nich zupy. Pozostałe przy produkcji syropów i powideł twarde nasiona mogą stanowić surowiec do naparów skutecznych w schorzeniach pęcherza moczowego. Uwaga: nie wolno ich zagotować!.

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Rukiew Wodna

Wzdłuż płytkich wód płynących, a zatem w strumykach, potokach i niewielkich rzekach rozwijają się zbiorowiska tzw. szuwarów potokowych (Sparganio-Glycerion). Wśród nich rośnie rukiew wodna (Nasturtium officinale R. Br.) z rodziny gorczycowatych-krzyżowych (Brassicaceae), nazywana też rzeżuchą lekarską. Jest to bylina rosnąca w wodzie, o pędach leżących i zakorzeniających się, dorastających do 1m długości. Pierzaste liście są zimnozielone. Drobne, białe kwiaty są zebrane w szczytowe kwiatostany. Kwitnie od maja do sierpnia.

ZASTOSOWANIE:

odwar z ziela działa w niedoczynności tarczycy. Świeże ziele, zjadane na surowo, uzupełnia niedobory witaminy C. Sok wyciśnięty ze świeżego ziela, zaprawiony cytryną i oliwą, działa przeciw robakom jelitowym.

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Rumian Żółty

Murawy kserotermiczne ożywiają duże, żółte kwiaty rumianu żółtego. Należy on do rodziny astrowatych złożonych (Asteractat). Jest byliną lub czasem rośliną dwuletnią o pędach nierozgałęzionych lub tylko rozgałęzionych na szczycie, dorasta do 60cm wysokości. Liście ma pierzastosieczne. Koszyczki kwiatowe mają średnicę około 3cm. Kwitnie w lipcu i sierpniu.

ZASTOSOWANIE:

odwar z ziela wzmacnia cebulki włosowe i jest stosowany przy myciu głowy.

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Rumianek Bezpromieniowy

Występuje szczególnie przy drogach polnych. Jest on rośliną jednoroczną o nagiej, silnie rozgałęzionej łodydze, dorastającej do 40cm wysokości. Żółte kwiaty rurkowe bez kwiatów języczkowych są zebrane w małe koszyczki. Kwitnie od czerwca.

ZASTOSOWANIE:

odwar z ziela działa rozkurczowo. Ma tez zastosowanie w robaczycach.

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Rumianek Pospolity

Pospolitym chwastem polnym, szczególnie zbóż, rosnącym też na przydrożach, jest rumianek pospolity (Matricaria chamotnilla L.) z rodziny astrowatych-złożonych (Asteraceae). Inne jego nazwy to: rumianek lekarski, rumianek drobny, rumianek polny, rumianek apteczny, rumianek zwyczajny, rumianek pachnący, maruna rumianek, marunka, kamelka, kamelki. Z uwagi na wartość leczniczą tej rośliny, jest ona uprawiana w niektórych regionach kraju, nawet na dużych areałach. Jest on jednoroczną rośliną o silnie gałęzistej łodydze, dorastającej do 50cm wysokości. Liście ma dwu-, trzykrotnie dość duże koszyczki, przy czym kwiaty brzeżne języczkowate są białe, a środkowe rurkowate -żółte. Kwitnie od maja do jesieni.

ZASTOSOWANIE:

napar z kwiatów stosuje się w bólach brzucha, wzdęciach, kolkach, zatruciach, przy zaziębieniach, zaburzeniach menstruacyjnych i klimakteryjnych. Działa przeciwskurczowo. Zewnętrznie: wzmacnia cebulki włosowe i przyspiesza porost włosów, służy do płukania gardła i jamy ustnej, przemywania oczu w stanach zapalnych. Zmieszany z mlekiem jest środkiem do pielęgnacji skóry. Kąpiel z dodatkiem odwaru z ziela jest stosowana przeciw stanom zapalnym i alergicznym skóry.

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Ruta Zwyczajna

Ruta zwyczajna (Ruta graveolens L.) z rodziny rutowatych (Rutaceae)jest nazywana tez rutą ogrodową, rutą ostrowonną, rutą zieloną lub rutką. Jest dość często hodowaną rośliną ogrodową. Jest to półkrzew o nagiej łodydze, barwy szarozielonej i liściach podwójnie lub potrójnie pierzastosiecznych. Odcinki liści są podługowate, a szczytowy odwrotnie jajowaty. Zielonawożółte kwiaty są zebrane w szczytową wiechę. Kwitnie od czerwca do sierpnia.

ZASTOSOWANIE:

napar z ziela działa przeciwreumatycznie, uszczelnia naczynia krwionośne i wpływa na ich elastyczność. Może wywołać poronienia. Zewnętrznie służy do płukania gardła przy nieżytach i do okładów na oczy.

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Rutwica Lekarska

Na mokrych łąkach i w rowach południowej części Polski rośnie rutwica lekarska (Galega officinalis L.) z rodziny bobowatych-motylkowatych (Fabaceae), żywozielona bylina dorastająca do 60cm wysokości. Ma nieparzystopierzaste liście o lancetowatych listkach. Duże przylistki są w szczytowej części zaostrzone. Niebieskawe kwiaty są zebrane w długie, wierzchołkowate kwiatostany. Kwitnie w lipcu i sierpniu.

ZASTOSOWANIE:

napar z ziela działa mlekopędnie, słabo moczopędnie i napotnie.

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Rzepik Pospolity

Rzepik pospolity (Agrimonia eupatoria L.), zwany też rzepikiem ogrodowym, jabłecznikiem, parzydłem pospolitym, śmietannikiem lub świeckim zielem, ożywia murawy swoimi świecowatymi kwiatostanami. Należy on do rodziny różowatych (Rosaceae). Jest to bylina o prosto wzniesionej łodydze, dorastającej do 1m wysokości. Liście są przerywano pierzaste. Drobne, żółte kwiaty są zebrane w szczytowe kwiatostany groniaste. Kwitnie od czerwca do sierpnia.

ZASTOSOWANIE:

napar z ziela jest stosowany w stanach zapalnych gardła. Działa żółciopędnie, a także jest dodawany do kąpieli. Odwar z korzeni wpływa hamująco na procesy gośćcowe. Okłady z posiekanych liści stosuje się na ropiejące i trudno gojące się rany.

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Rzeżucha Łąkowa

Innym gatunkiem, rosnącym na tego rodzaju łąkach i nadającym im biały aspekt wiosenny, jest rzeżucha łąkowa (Cardamine pratensis L.) z rodziny gorczycowatych-krzyżowych (Brassicaceae), nazywana czasem rzeżuchą lekarską. Jest to bylina o wzniesionej łodydze, dorastającej do 60cm wysokości, wewnątrz pustej. Liście ma pierzastosieczne, a dolne zebrane w rozety. Czteropłatkowe kwiaty mają barwę białą lub lekko liliową. Kwitnie od kwietnia do czerwca.

ZASTOSOWANIE:

sok wyciśnięty z ziela lub odwar z niego stosuje się w nieżytach górnych dróg oddechowych, a w postaci okładów - na owrzodzenia skóry oraz na miejsca oparzone.

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

Rzodkiew Zwyczajna

Rzodkiew zwyczajna z rodziny gorczycowatych-krzyżowych (Brassicaceae) jest znaną rośliną uprawną. Inne jej nazwy to: rzodkiew domowa, rzodkiew zimowa, rzodkiew czarna, czarna rzepa i murzynka. Jest to roślina jedno- lub dwuletnia, o rozgałęzionej, w dolnej części pustej łodydze, dorastającej do 1m wysokości. Liście mają kształt lirowaty, z wyjątkiem najwyższych, które są niepodzielone. Kwiaty mają barwę liliową lub białą, z liliową nerwacją na płatkach kwiatowych. Kwitnie w maju i czerwcu.

ZASTOSOWANIE:

drobno utarty korzeń stosuje się w schorzeniach pęcherzyka żółciowego i wątroby. Można też stosować sałatkę ze świeżego korzenia lub sok stabilizowany.

zobacz również: zdjęcie - receptury lecznicze - nalewki alkoholowe

do góry

© 2008 xhtml labor
kontakt: xhtml labor